forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:442. Error 9: Invalid character
Yazdır
PDF

Yeni '4. kuvvet' sosyal medya, yeni 'sand?k' meydanlar m??

Aktif .

ET?KETLER:Alper Görmü?

alpergormusALPER GÖRMÜ? - T24

Modern demokrasiler, seçilerek “yönetme hakk?” elde etmi? iktidarlar?n, onlar? denetleyecek kurumlarla dengelendi?i bir sistemi imâ eder; bu kurumlar?n ba?ta gelenleri siyasi-toplumsal muhalefet ve medyad?r.

Medyan?n modern demokrasilerde “dördüncü kuvvet” say?lmas? retorikten ibaret bir tespit de?ildir.

Medya, modern demokrasilerdeki “dördüncü kuvvet” i?levini, devlet iktidar?n?n üç “kuvvet”i olan yürütme, yasama ve yarg?y? denetleyerek yerine getirir.

Fakat modern demokrasilerde medyan?n belki bundan da önemli bir i?levi daha vard?r: Yönetilenlerin taleplerini, dü?üncelerini, duygular?n? yönetenlere (iktidarlara) ta??mak... Ki, iktidarlar nas?l bir toplumu yönettiklerini bilsinler ve toplumsal talepleri gözeten siyasetler geli?tirebilsinler...

Ne var ki medya, bu rolünü uzunca bir süredir yaln?z sorunlu demokrasilerde de?il nispeten sorunsuz demokrasilerde de oynayamamaya ba?lad?. (Nedenleri bu yaz?n?n konusu de?il, o nedenle ayr?nt?lara girmiyor, herkesin tespit etti?ini bir defa daha tespit etmekle yetiniyorum.)

Asl?nda medyan?n krizi kabaca “temsili demokrasi”nin kriziyle ayn? tarihlerde ba?lad? ve bu iki süreç birbirlerini besleyerek daha da belirgin bir hale geldiler.

 ?nternet, cep telefonlar?, sosyal a?lar...

 Sonra, a?a?? yukar? bu yüzy?l?n ba??ndan itibaren yepyeni bir ?ey olmaya ba?lad?; internet, cep telefonlar? ve sosyal a?lar?n siyasal-sosyal mücadelelerin ba?ta gelen arac? haline gelmesi, her ?eyi de?i?tirdi.

Eskiden, yönetilenler yöneticilerden (iktidarlardan) memnuniyetsizliklerini ancak geleneksel medyalar?n izin verdi?i ölçüde ifade edebiliyorlar, protesto gösterileri de, o gösterileri örgütlemek amac?yla kullan?lan araçlar?n s?n?rl? kapasiteleri nedeniyle s?n?rl? kal?yordu.

Fakat art?k 21. yüzy?lday?z...

Teknoloji, her ?ey üzerinde oldu?u gibi kitlesel eylemlerin niceli?i ve niteli?i üzerinde de devrimsel de?i?ikliklere yol açt?.

Arap Bahar?'nda gördük, en son geçti?imiz Haziran'da M?s?r'da gördük: Art?k birkaç hafta içinde milyonlarca imza toplanabiliyor, birkaç saat içinde milyonlarca insan bir meydanda biraraya gelebiliyor, günlerce, haftalarca orada kalabiliyor.

Yeni teknolojiler, memnuniyetsizlerin eline o kadar büyük bir güç veriyor ki, memnun olmad?klar? iktidar? devirmek için yeni bir seçimi beklemek onlara saçma görünmeye ba?l?yor. 

Mesele elbette bir yan?yla temsili demokrasinin krizi ve zamanla Bat? da bu meyveyi tadacak... Fakat “kriz” ?imdilik sadece demokrasiyi ö?renmekte olan ya da demokrasisini henüz tam anlam?yla kökle?tirememi? ülkelerin iktidarlar?n?n  kar??la?t??? bir sorun niteli?inde...

Bence, 21. yüzy?l?n büyük sorular?ndan biri ?u olacak:

?ktidarlar?n seçimlerle gelip seçimlerle gitti?i bir ülkede, seçimden diyelim bir y?l sonra milyonlarca insan soka?a ç?k?p “hükümet istifa” diye dayat?rsa ve eylemi “istifa”ya kadar sürdürece?ini ilan ederse, demokrasinin, demokratlar?n buna cevab? ne olacakt?r?

?nan?n bu sorunun cevab? akl?n?za gelen ilk cevap kadar kolay de?il: “?ktidarlar adaletle yönetirlerse, ço?ulculuk yerine ço?unlukçulu?u benimsemezlerse sorun olmaz...” 

Sorunun cevab? bu kadar kolay de?ildir, çünkü sokaklara ç?kanlar?n koydu?u ölçünün do?ru ve hakl? bir ölçü oldu?unu bize söyleyebilecek, gitmesi istenen hükümetin me?ruiyetini gerçekten de kaybetti?ine hükmedebilecek âdil bir otoriteye sahip de?iliz; zaten demokrasi bir anlamda böyle bir “otorite”nin reddedilmesi demek.

M?s?r, bu sorunun cevab?n? arayabilece?imiz en iyi örnek gibi görünüyor... Çünkü orada, “yeni dördüncü kuvvet sosyal medya” arac?l???yla örgütlenip bir meydanda toplanan  kalabal?klar iktidar? gönderene kadar da??lmad?lar ve bu bir de?il, iki kez oldu: Kalabal?klar önce bir diktatörü (Mübarek, 2011), ard?ndan demokratik usullerle seçilmi? bir cumhurba?kan?n? (Mursi, 2013) devirdiler... M?s?r'da ?imdi meydanlar yine dolu ve kalabal?klar üçüncü bir iktidar devirme ba?ar?s?n?n pe?indeler.

Soruya kolaycas?na cevap verenler...

“Zor soru” deyip duruyurum ama, M?s?r örne?inde, darbeye ra?men bu soruya çok da zorlanmadan cevap veren demokratlar da oldu. Onlar M?s?r'da kabaca sand???n de?il meydanlar?n (Tahrir'in) iradesinin “me?ru” oldu?u kan?s?ndayd?lar...

Çünkü a) M?s?r Cumhurba?kan? Mursi ülkeyi çok kötü yönetmi?, ço?unlukçulu?a yönelmi?ti, b) Mursi'ye git diyenlerin say?s? o kadar çoktu ki, onlar?n iradeleri asla kar??l?ks?z kalamazd?; hatta as?l bu demokrasinin ruhuna ayk?r? olurdu.

Bu yakla??m en net ifadesini ?ahin Alpay'da, ?u surette buldu:

“(Mursi) halk?n sadece yar?dan az fazlas?n?n (% 51,9) kat?ld??? bir seçimde, oylar?n yar?dan az fazlas?n? (% 51,7) alm??t?, yani iktidar? sadece çeyreklik bir az?nl??a dayan?yordu. Üstelik ona oy veren bu az?nl?k içinde, eski rejimin aday?na oy vermek istemeyen özgürlük yanl?lar?n?n hat?r? say?l?r pay? vard?. 13 milyon oyla seçilmi?ti, istifas? için 22 milyon seçmen imza verdi.”(Zaman, 6 Temmuz 2003).

Cengiz Çandar da 4 Temmuz'da Hürriyet'te, Tahrir'de toplanan kalabal???n büyüsüne kap?ld???n? gösteren bir yaz? kaleme ald?:

“Soru, 30 Haziran 2011’de 'sand?ktan ç?kt???' halde, Müslüman Karde?ler lideri Muhammed Mursi’nin nas?l olup da, tam bir y?l sonra, kendisinin çekilmesini isteyen tarihin en büyük kitle gösterilerinin hedefi haline gelmi? olmas?.“

(...)

“Önceki gün NYT’da yay?mlanan 'M?s?r: Demokratlar ve Liberaller Birbirine Kar??' ba?l?kl? bir makale 'Mursi’yi laik ve liberal muhalefetin deste?iyle askeri darbe yoluyla devirmek, en kötü sonuç verecek geli?me' olur diye bitiyordu. Çok do?ru. Seçimle gelen seçimle gitmeli.

“Bununla birlikte, tarihin büyük altüst olu?lar?, çok kez kitabi do?rulara riayet etmiyorlar. E?er, M?s?r halk? on milyonlar halinde, tarih rekoru k?racak ?ekilde, seçilmesinden bir y?l sonra Mursi’ye ve Müslüman Karde?ler iktidar?na ba?kald?rm??sa, bu ba?l? ba??na bir tarihi olayd?r ve askeri darbeye ?iddetle kar?? olman?z, M?s?r 2013’ün sundu?u ve etkisini uzun y?llara yayacak olan 'siyaset dersi'ni ortadan kald?rm?yor: M?s?r’da Müslüman Karde?ler Tecrübesi, ba?ar?s?zl?kla sonuçlanm??t?r!”

Çandar 14 Temmuz'da da, “Müslüman Karde?ler’e kar?? 34 milyon M?s?rl?n?n aya?a kalkt???n? vurgulayan, M?s?r’?n en önemli feministi 81 ya??ndaki Neval el-Saadavi”nin “Halk Devrimi, Ne Kriz Ne de Darbe” ba?l?kl? yaz?s?ndan al?nt?lar yapt?:

“Tarihte her devrimin kar??-devrimi olmu?tur. Bunun son örne?i çok k?sa süre önce M?s?r’da ya?and?… Ama Müslüman Karde?ler, 30 Haziran 2013’teki son devrimi bo?a ç?kartmakta ba?ar?s?zl??a u?rad? ve ba?ar?s?zl??a u?ramaya devam edecek.”

Radikal'den Fehim Ta?tekin'in Tahrir meydan?nda konu?tu?u “Tahrir devrimcileri” de yine ayn? say?sal mant?k örgüsünden hareket ediyorlard?:

“Mant?klar? ?öyle: 'Mübarek sokaklara 11 milyon insan döküldü?ünde gitti. Mursi’ye kar?? 20-30 milyon yürüdü. Bu Mursi’nin ald??? oydan çok fazla. Ama istifa etmedi, halk? dinlemedi. O gitmeyince ordu halk?n arzusunu yerine getirdi.'” (Radikal, 5 Temmuz 2013).

Bir ülkenin meydanlar?nda iktidar? y?kmak üzere toplanm?? itirazc?lar?n, milyonlarla ifade edilen say?lar?ndan peydahlad?klar? hakl?l?k duygusunun yo?unlu?unu bundan daha iyi ne anlatabilir?

(...) 

Yoksa Bat?'n?n yeni 'bon pour l'orient'i bu mu?

19. Yüzy?l oryantalistleri, Bat? toplumlar? için “dü?ük” say?p reddettikleri baz? standartlar için 'bon pour l'orient' (“Do?u için iyi”) derlerdi...

Bat?'n?n M?s?r örne?indeki utanç verici tepkisizli?inin alt?nda acaba yeni bir 'bon pour l'orient' mi yat?yor?

?stenmeyen iktidarlar?n “yeni dördüncü kuvvet sosyal medya” ve “sand?k” gibi i?leyen meydanlar arac?l???yla ala?a?? edilmesine dayanan yeni bir “demokratik” standartla m? kar?? kar??yay?z?

Bat? ülkeleri için ve Bat? d??? ülkelerdeki “laik-seküler” iddial? iktidarlar için kabul edilmeyecek, fakat “?slamc?” iktidarlar? ala?a?? etmede kullan?labilecek yeni bir “demokratik” standartla m? kar?? kar??yay?z?

Bence, böyle dü?ünenleri “saçmalamakla” suçlaman?n mümkün olamayaca?? kadar çok alâmet belirdi...

Bat?'n?n yeni 'bon pour l'orient'i buysa e?er, Müslüman Karde?ler gibi, demokrasiye lây?k olmad?klar? söylenen siyasi ak?mlar?n buna verecekleri en etkili cevap, Bat?'y? ?a??rtacak bir demokratik olgunluk içinde davranmak olacakt?r.

Müslüman Karde?lerin, katliamlara ra?men bar??ç? gösterilerde ?srar etmesi kar??s?nda Bat?'n?n bunu hiç beklemedi?ini aç??a vuran ?a?k?nl???, bu cevab?n ne kadar etkili oldu?unu göstermiyor mu?

Yaz?n?n Tamam? için t?klay?n... 

 

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri