forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:442. Error 9: Invalid character
Yazdır

FUTBOLDA TEM?Z ELLER? BEKLERKEN...

Aktif .

futbol_topuAHMET TAL?MC?LER

Futbol, insana ve insanl??a ait de?erleri bünyesinde bar?nd?rd??? ve dünyan?n en kitlesel spor dal? oldu?u için, her zaman üzerinde konu?ulmay?, ara?t?r?lmay? ve yorumlanmay? hak ediyor.

Futbol, ortak bir referans çerçevesi sa?layabildi?i ve ortak duyunun in?as?na katk?da bulunabildi?i için her dönem iktidarlar taraf?ndan dikkatle takip edilmi?tir. Futbolun her türden yorumu kald?rabilen bir yap?ya sahip olmas?, onun hem bölen hem de birle?tiren bir spor dal? haline gelmesine yol açar/açm??t?r. Bu aç?dan futbol güç odaklar?na geni? bir hareket serbestîsi sa?lamakta, kitlelerin hedefsizle?tirilmesinde iktidarlarca kullan?labilmektedir. Toplumsal bir ortak payda olarak futbol, yaratm?? oldu?u kimlik ve aidiyet temelli yap? ile kitlelerin ilgisini ve öfkesini siyasal temelden uzakla?t?rmaktad?r. Futbol, içinde bulundu?umuz dönemin en etkili iktidar nesnelerinden bir tanesine dönü?mü?tür ve bu yüzden de futboldan söz etti?imiz her an, ayn? zamanda ekonomiden-siyasetten-kimlikten-?iddetten-toplumsal ya?ant? içerisindeki birtak?m de?i?melerden ve s?k?nt?lardan da söz ediyor olmaktay?z.

1980 y?l? Türkiye'deki birçok alanda oldu?u gibi futbol için de bir milatt?r. Bu tarihten sonra futbola önce askerî yönetim taraf?ndan daha sonra ise bu büyülü oyunun önemini çabuk kavrayan iktidar hükümetleri taraf?ndan yak?n ilgi gösterilmi? ve futbolun geni? kitleler üzerindeki etkisinden yararlan?lmaya çal???lm??t?r. 1980'li y?llar futbolun iktidar taraf?ndan ön plana ç?kart?ld??? ve futbolun siyasetin bo?altt??? alana ikame edilmeye ba?land??? y?llar olmu?tur. Bu dönemde uygulanan neo-liberal politikalar?n geni? kitlelerle bulu?mas?nda futboldan da yararlan?lm?? ve bu oyun üzerinden biçimlendirilen gerçeklik kurgusu (medya-iktidar partisi-futbol otoritelerinin etkisi ile) arac?l???yla yeni ekonomik anlay??a uygun bir çerçevede örgütlenmesi sa?lanm??t?r. Futbolun bu a?amaya getirilmesinde Türkiye'nin Özal hükümetleri sonras?nda tan??t??? tüketim toplumu anlay??? ve bu anlay???n de?erlerini içeren politikalar?n uygulanmas? yatmaktad?r. Futbolun metala?mas? sürecinde profesyonelli?e yap?lan vurgunun önemi, neo-liberal politikalar?n etkisi ile devletin yerini piyasalara b?rakt??? bir ortamda Türkiye'deki di?er spor dallar?nda de?il de neden futbolda özerkli?e 1988 y?l?nda geçildi?i daha iyi anla??labilir.

Kay?rmac?l?k sisteminin egemen oldu?u anlay???n Türk sporuna/futboluna yerle?mesi sonucunda futbol kulüpleri kendi ç?karlar?n? koruyabilmek amac?yla kendi yörelerinin etkili, tan?nm?? simalar?n?, politik ki?iliklerini yönetim kurullar?na dâhil etmi?ler ya da milletvekilleri, bakanlar arac?l??? ile kulüplerinin ç?karlar?n? koruma yoluna gitmi?lerdir. Himayecili?in, adam kay?rmac?l???n geli?ti?i bu dönemde 'güçlü olan?n hakl? oldu?u anlay???' zihinlerde yer tutmaya ba?lam?? ve i? bitirici yönetici modeli bu dönemin vazgeçilmez portresi haline gelmi?tir.

Kolay para kazanan ki?ilerin toplumsal statü kazanma alanlar?ndan birisi, belki de birincisi olarak görülen futbol kulüpleri yöneticili?i, kirlenmeye ba?layan futbol dünyas?n?n ilk habercisiydi. Ancak gidi?at bununla sona ermeyecek, devam?nda mafyan?n Futbol Federasyonu seçimlerine müdahil olabilecek kadar güçlenece?i yeni bir döneme girilecekti. Bu sürecin 2002-2005 y?llar? aras?nda ya?anan geli?melerde nas?l etkili oldu?unu dönemin gazetelerine yans?yan ?ike haberlerinden rahatl?kla izleyebilirsiniz. Ayr?ca 2005 y?l?nda Meclis'te olu?turulan komisyon raporlar?nda da futboldaki yüzlerce ismin görü?lerinin yer ald??? raporda da bu tespitler tekrar edilmesine ra?men gereken yapt?r?mlar bir türlü hayata geçiril(e)memi?tir.

Futbol üzerinden de?erler transferi

Futbol, toplumsal ya?am içerisinde bir 'minyatür' model olarak i?lev görmekte ve futbol üzerinden toplumsal ya?ama birtak?m rol ve de?er transferleri gerçekle?tirilmektedir. Futbol üzerinden birtak?m de?erlerin sosyal hayata transferi 'ne olsa gider' mant???n?n son h?zla ya?and??? bir ortamda gerçekle?tirilirken, bu süreçte güce tap?nan, yenmeyi, kazanmay? (ama nas?l olursa olsun ben/biz kazanal?m) benimseyen ili?kiler futbol sahalar?ndan toplumsal ya?ama aktar?lmaktad?r. Futbol sahada de?il masada kazan?l?r dü?üncesi çe?itli vesileler ile gerçekle?ti?inde taraftarlara güçlü olan?n bunu ba?arabilece?i mesaj? verilmektedir. Art?k kurallara uymak yerine kurallar? kendine uydurma anlay??? geçerlidir, bunun için de güçlü yöneticilere ihtiyaç vard?r. 1980 sonras?n?n i? bitirici tipinin futbol kulüplerindeki versiyonu i? bitiren yöneticilerdir. Taraftar potansiyellerinin hayli yüksek olmas? bu büyük kulüplerin ba?kanlar?n?n simgesel güçlerinin de bir hayli etkili olmas?n? beraberinde getirmektedir.

Toplumsal de?erlerimizi yitirdikçe futboldaki de?erlerimiz de bir bir ortadan kaybolmaya ba?lad?. Ba?ar?n?n her ?ey oldu?u anlay??? kitlelere her ortamda tekrarlana tekrarlana benimsetildi?inde; bunu elde etmek için her türlü de?erden ödün verebilecek bir rol modeli olu?mas?n?n önü aç?lm?? olmaktad?r. Onun içindir ki; futbol sahalar? art?k rakip tak?m seyircisine kapat?l?r hale getirilmi?, 'futbol üzerinden te?hir edilerek normalle?tirilen ?iddete' duyars?zla?t?rma yakla??mlar? ile me?ruiyet kazand?r?lm??t?r. 'Ba?ar?ya tap?nman?n, güçlüden yana olman?n, yenmenin yüceltildi?i/kutsand???', buna kar??n 'ma?lubiyetin, ikincili?in, mücadele etmenin yok say?ld??? bir anlay??' futbol üzerine yap?lan yorumlar ile topluma sunulmu?tur. 'Kazanmak için her yol mubaht?r' söylemine s?k s?k gönderme yap?l?rken 'oyunun kurallar? herkes için e?ittir' söylemi de unutulmam??t?r.

Milyonlarca insan? ilgilendiren bir alan olarak futbolda son günlerde ya?ananlar?n Türkiye'de meydana getirdi?i etki aç?s?ndan muktedirlerin iktidar?n?n bir parças? hatta çok önemli bir parças? oldu?unu göstermektedir. Bu kulüplerin bugün aralanmaya ba?layan sis perdesi içerisinde tüm futbol kamuoyuna ya?att?klar? ve futbol dünyas?ndaki çarp?kl?klarla olan ba?lant?lar? ?a??rt?c?d?r.

Toplumsal ya?am bir bütündür ve bu bütün içerisindeki tüm kurumsal örgütlenmeler birbirleri ile ba??ml?d?rlar. Yani, futbolumuzda ya?anan kirlenme sadece futbolun ortaya ç?kard??? bir durumdan ibaret de?ildir. Türkiye'de futbol alan?nda son otuz y?l içinde ya?an?lanlar?n toplumsal ya?ant?m?za himayecilik, klientelist ili?kiler, ayr?mc?l??? besleyen hegemonya anlay??? ve ahbap/arkada? kay?rmac?l??? ?eklinde yans?d???n?, bu de?er ve uygulamalar?n futbol üzerinden normalle?tirilerek topluma sunuldu?unu görmekteyiz.

?çinde ya?ad???m?z dünyada futbol, art?k futbolun ötesinde pek çok ?eyle ilintilendirilen bir iktidar nesnesi haline dönü?türülmü?tür. Son günlerde ya?anan geli?meler tüm dikkatlerin siyaset sahas?ndan futbol sahas?na yönelmesine neden oldu. Ergenekon soru?turmalar?ndan farkl? olarak çok daha geni? bir kitleyi ilgilendiren ve daha duygusal bir atmosfere sahip olan bir alandan söz ediyoruz. Ya?ananlar?n Fenerbahçe Spor Kulübü ve Aziz Y?ld?r?m üzerinden de?erlendirilmesi ve bu yönde yorumlar yap?lmas? durumun önemini ne yaz?k ki gözden kaç?rmaya neden olmaktad?r. Türkiye'de y?llardan beri 'te?vik primi, ?ike, hakem-maç-oyuncu ayarlama' gibi konularla ilgili olarak gündeme gelen ve konuyla ilgili olan kesimlerin gayet iyi bildikleri bir konuda olup bitenleri tak?m gözlüklerinden uzakla?arak, serinkanl?l?kla ele almak zorunday?z. Aksi takdirde temiz futbol özlemimizi bir kez daha ertelemek zorunda kalabiliriz. Bu do?rultuda sonuç ne olursa olsun Türkiye'de futbolun ve futbol yönetiminin ?effafla?ma süreci içerisine girmesi kaç?n?lmazd?r. Kulüp yönetimlerinin UEFA kriterlerine göre yeniden yap?lanmas? gerekmektedir ve Türkiye Futbol Federasyonu bir an önce bu süreci h?zland?rmal?d?r.

Ya?ananlar?n taraftarl?k kültürü aç?s?ndan da önemli katk?lar? olaca??n? dü?ünüyorum. Tak?m?n?z?n ba?ar?s?ndan çok sizin kalbinizde b?rakt??? duygu önemlidir, tak?m?n?za her ne olursa olsun sahip ç?kmak ve her ko?ulda desteklemek taraftarl???n olmazsa olmazlar?ndand?r. Taraftarl?k ki?ilerle ya da ba?ar?larla s?n?rl? bir kimlik biçimi de?ildir.

T?pk? iyi ya?amak, güven içerisinde bir hayat sürmek gibi temiz futbol seyretmek ve ?aibelerden uzak bir ortam içinde tüm tak?mlara e?it mesafede bir federasyon ve medyan?n olmas?n? istemek de en tabii hakk?m?zd?r. Bu hakk?m?z? almak için bütün tak?mlar?n taraftarlar? bir araya gelmek zorunday?z. E?er futbolumuzu bir yerlere götürmek istiyorsak, futbolumuzun durdu?u yeri ve ya?anan s?k?nt?lar? hep birlikte göstermek ve ç?k?? yolunda çaba sarf etmek zorunday?z. Tak?mlar birbirlerinin rakibi olarak stadyum içinde ve d???nda taraftar kitleleri için vazgeçilmez varl?klard?r. Ancak içinde ya?an?lan s?k?nt? sadece bir tek kulübün taraftar?n? ba?lamamaktad?r. ??te bunun için taraftarlar güzel ve temiz futbol seyretme haklar? üzerinde özellikle durmak ve federasyona bu yönde bask?da bulunmak zorundad?rlar. Yoksa bugün elimizden kaç?p gitmekte olan, hayat?m?z?n en önemli ?eylerinden biri olarak gördü?ümüz bu güzel oyun için yar?n yapabilece?imiz bir ?ey kalmayacak. Çünkü böyle giderse oynanan oyun bizim futbolumuz olmayacak.

Yrd. Doç. Dr. Ahmet Talimciler Ege Üniversitesi

NOT: Bu yaz? Zaman Gazetesi'nin Yorum Sayfas?nda yay?nlanm??t?r.

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri