forkredit.com | | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:442. Error 9: Invalid character
Yazdır

GAZETEC?L?KTE TASF?YE VE AYAKTA KALMA!

Aktif .

PROF. DR. NAC? BOSTANCI
naci_bostanciEkrem Dumanl? pe? pe?e yazd??? iki yaz? ile tasfiye olacak ve ayakta kalacak gazete ve gazetecili?e ili?kin gr?lerini dile getirdi. Medyan?n geneline ynelik byle bir de?erlendirmenin sessizlikle gei?tirilmesi beklenmezdi.
Her ne kadar Dumanl? kast?n?n herhangi bir gazete ya da gazeteci olmad???n?, sadece ilkeleri ifade etti?ini belirtse de Ertu?rul zkk k?esinde k??k?rt?c? bir kar??l?k verdi. Dnk yaz?s?n?n ba?l??? yak?n tarihlerde ok tart???lm?? bir slogandan ilhamla "Ya sev ya tasfiye ol"du. zetle, orada say?lan ilkelere kat?lmakla birlikte, eline g geen ve bylelikle "gerek karakterleri" ortaya ?kan yeni elitlerin gazete ve gazeteci tasfiye niyetine dair bir okuma olarak de?erlendirdi?ini anlatt?. zkk'n pazar yaz?lar?nda kimi zaman ne ?kan, "mzi?e gmlerek uzlete ekilme ve hayat? kendi d???ndaki bir sahne gibi seyretme" haliyle bu okuma biimi aras?nda bir ili?ki var m? acaba, diye kendime sormadan edemedim. Kazablanka filmindeki o hznl sahnede oldu?u gibi, iinde hep "Tekrar al Sam" diye konu?maya ba?layacak bir ruh hali, kelimelerin uzak akraba anlamlar?nda bile boy veriyor olabilir mi?

POLEM?KLERLE TKET?LEMEYECEK GEREK

Ahmet Hakan ayn? gn "Kimler ayakta kalacak?" diye alt? gazetecinin ismini sayd?. Dumanl?, Beki, Glerce, Karakaya, Tayyar, Akz. Hakan'a gre hepsinin ortak niteli?i glerini gazetecilikten de?il birtak?m ba?lardan ve ili?kilerden alm?? olmalar?yd?. Muhtemelen bu eksende yeni tart??malar dile gelecek, ok daha k??k?rt?c? yaz?lar yay?nlanacak.

Dumanl?, ilk yaz?s? "tasfiye edilecek gazeteciler"in hemen giri?inde, "Evet aynen yle! Sehven yaz?lm?? bir ?ey yok." derken, mevcut "siyaset medya" tart??malar? ba?lam?nda konunun nice hassasiyeti harekete geirece?inin fark?ndad?r. Toplumun ve medyan?n de?i?imi hikyesi, iinden hayli doktora tezlerinin ?kart?laca?? ok ekici bir alan. Fakat bazen, akademik, didaktik, esin verici ruhtan yoksun bir dille bu tr meseleleri ele ald???n?zda, i?in "canl?, insani" ynne dair birok zelli?i ?skalars?n?z. Medyada her zaman kendisine okuyucu bulmu?, nk slubu, ak?l yrtmesi ile temsil niteli?i ta??m?? polemikler burada devreye girer. Canl?, p?r?lt?l? bir dil, toplumdaki farkl? politik duru?lar?n gnllerine su serpen bir anlat?m, zekn?n ve belagatin (bazen konunun gerek hikyesini dahi glgede b?rakacak bir ???lt?yla) evlili?i iyidir, hayat verir. Polemikler kar?? polemikleri a??r?rken okuyucular? da srecin bir paras? k?lan te?vik edici bir rzgr olu?ur. Ancak i?in as?l hikyesi polemiklerle tketilemez. Hatta bazen polemikler canl? ifade biimleri dolay?s?yla as?l hikye iin bir perde rol dahi stlenebilirler. Bunun da bir tehlike olu?turdu?u muhakkakt?r.

Az ok bas?n tarihini takip edenler, toplum, siyaset, medya ili?kisinin medya alan?nda (i?in mtekabil ynlerini de unutmadan) bir tasfiye ve ykseli?ler sreci olarak ya?and???n? bilirler. Herkesin niyeti, arzusu, beklentisi, abas? vard?r ama d??lerde ve ykseli?lerde bunlara asli rol bimek yan?lt?c?d?r. Asli rol, toplumun derinliklerinde te?ekkl eden iktisat, siyaset ve de?erler eksenindeki toplumsal g ili?kilerindedir. Bazen ???r aan gazeteciler olur, yeni bir ekol yarat?rlar ama onlar?n ba?ar?lar? dahi, tarzlar?na kar??l?k verecek bir toplumsal durumun mevcudiyetindendir. Yirminci yzy?l?n ba??nda Amerika'da bulvar gazetecili?ini ne ?kartan Pulitzer ve Hearst gibi isimlerin ba?ar?s?, tam da o dnemdeki ykselen yeni g Amerika'n?n kendi iine ynelik h?zl? s?n?f atlama vaadiyle, bunun getirdi?i light poplerlikle ba?lant?l? olmal?d?r. Sovyetler Birli?i tr diktatrlklerde ise gazetecilik "devletin ideolojik ayg?t?" szn fazlas?yla hak eden bir i?levi yerine getirir ve oradaki tasfiye ve ykseli?lerde tayin edici olan do?rudan iktidard?r. Siyas iktidarla gazetecilik mesle?inin tasfiye ve ykseli? dinamikleri aras?nda s?k? bir ba? ancak byle bir yap?da mmkndr. Toplumun "ola?an srelerinin etkisi" bu tr rneklerde tali dzeydedir.

Bizde gazetecilik Osmanl? dneminde Takvim-i Vekayi ile devletin toplumu "resm olarak bilgilendirme iste?i" erevesinde ortaya ?kt?. 19. yzy?ldaki siyas ve toplumsal tart??malarda gazetecilik mesle?i ok nemli bir i?lev grd, gazetelerin bayraklar? alt?nda "hayali cemaatler" olu?tu. ?stiklal Sava??'nda, devrimler srecinde kurum ve meslek olarak gazetecilik ilgin tecrbeler ya?ad?. Ticaret ve sanayinin geli?me ve yayg?nla?ma dnemi ncesinde "bas?n", i?i bu olan, kazanc?n? ve onurunu yapt??? i?in s?n?rlar?nda olu?turan insanlar?n hkim oldu?u bir sektrd. Bu nitelik, sonraki dnemlerde ayd?nlanman?n ruhuyla eli?se de, bir para yitik bir alt?n a? gibi zikredilir. Yak?n zamanlarda ise gazetecilik mesle?i holding bnyelerinde ve elbette holdinglerin genel hedefleriyle uyumlu bir ?ekilde icra edilmeye ba?land?. Trkiye'de demokrasi yerle?tike, halk?n kanaatleri ve reyleri bak?m?ndan kamusal mzakere nem kazand?ka, bu alan?n asli aktrlerinden "bas?n" da bu mzakereleri ynlendirme roln daha fazla stlenmeye ba?lad?. Bu "ynlendirme"nin e?itli eksenleri olabilir ve esasen mzakere dedi?imiz "?ey" bir ynlendirme giri?imleri toplam?d?r. Bunun iin insanlar?, kurumlar?, holdingleri "yarg?layamazs?n?z" fakat ele?tirebilirsiniz. Bas?n organlar?n? "niin objektif yay?nc?l?k yapm?yorsunuz?" diye sulamak abestir, fakat kimi, niin temsil ettiklerini "siz" de kendi bak???n?zla dile getirebilir, mukabil yay?nlarda bulunabilirsiniz.

MUHAFAZAKARLA?MA ?LE AIKLANMAYACAK DE????M

Seksenlerden sonra Trkiye'de toplumsal g ili?kilerinde yeni bir dn?m ba?lad?. zal, d??a a?lma, alttan yukar?ya do?ru iktisadi, ideolojik, politik ve entelektel nitelikleri olan yeni bir ivme. Bugn AKP iktidar?na imkn veren de arkas?ndaki bu toplumsal durumdur. Sosyolojik olan? atlay?p medyadaki dn?m dhil birok geli?meyi asli fail olarak AKP'ye ba?lamak, sreleri tersine okumakt?r ve fazlas?yla politik demagoji niteli?i ta??r. Yeni s?n?flar, yeni de?erler ykselirken, kendi politik ve entelektel kadrolar?n? olu?tururlarken bas?n alan?nda da bir tasfiye ve ykseli? ya?anmas? ola?and?r. Zaten bunu okuyabilen insanlar yeni duruma uyum gsterirler, gazetelerine, televizyonlar?na ykselen s?n?flarla ba?lant?l?, temsili niteli?i olan yeni bir jenerasyon yerle?tirmeye ba?larlar. Okuyamayanlar ise kurumlar? ve profesyonelleri ile birlikte mazi haline gelirler. te yandan bu ykselen toplumsal gcn kendisini ve etkisini sadece "muhafazakrla?ma" olarak de?erlendirmek ok eksik kal?r. Muhafazakrl???n o ok geni? fikir, hayat tarz?, ili?ki biimleri dahi Trkiye'deki dn?mn e?itlili?ini ve renklili?ini kucaklamakta yetersizdir. Dumanl?, her iki yaz?s?nda arkadaki bu sosyolojiye i?aretle medyadaki de?i?imi dile getiriyor. Gazetecili?in evrensel birtak?m ilkelerini de yeniden hat?rlat?yor. Bunun tesinde bir imay? yaz?dan skp alabilmek iin ise hayli emek ve al?n teri laz?m.

NOT: Bu yaz? Zaman Gazetesi'nin Yorum sayfas?nda yay?nlanm??t?r.

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri