forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:442. Error 9: Invalid character
Yazdır

BEDAVA SEYAHATLER

Aktif .

 YAVUZ BAYDAR 
 
Bir ilaç firmas?n?n gazetecilere düzenledi?i bedava gezi meslek içindeki sönük tart??may? yeniden canland?rd?. Gazeteci haber amaçl? gezilere hangi ?artlarda kat?labilir? Ya gönderilen hediyeler?
  

Okurlar?n güvenini yeniden kazanmak için meslekte ahlakl? davran??? gerçekten de önemsedi?imizi göstermemiz gerek. Bir defa göstermek yetmiyor, ahlakl? ve eti?e sayg?l? duru?ta "devaml?l?k" esas olmal?.
Problemlerimiz çok. Ç?karc?l??a dayal?, kötü yönetim tarzlar? gazetecili?i öyle kirletti ki, de?me deterjan temizlemeye yetmez. Çünkü kirlenmenin içinde, kök salm?? al??kanl?klar var. Mesle?e yeni giren ku?aklar, "böyle gördük, do?rusu demek ki bu" kal?plar? içinde k?s?l?, do?ruyu e?riden ay?ramayacak halde.
Neyse ki, mesle?imizin çekirde?inde y?llar?n yok edemedi?i bir direnç var. Her zaman birtak?m sesler bizi "do?ruya gelin" diye ça??racak.
Bunlardan biri, de?erli meslekta??m?z Do?an Ak?n. Bir süredir, ba??ms?z T24 haber sitesini yöneten Ak?n, çok önemli, ama içimizden ço?unun "görmemeyi" tercih etti?i bir meseleyi i?lemekte günlerdir.
?öyle yazd?, o yaz?lardan birinde:
"Dü?ünün; bir bankada gi?e görevlisisiniz. Bir otomobil ?irketi sizi ar?yor, 'Sizi ?zlanda'da bir hafta misafir etmek istiyoruz' diyor. Her gün elinizden kay?p giden banknotlar?n milyonda birini bile kazanam?yorsunuz, ama 'Neden' diye sormaz m?s?n?z, 'Neden ben?'
Elbette sorars?n?z.
Diyelim ki futbol delisi bir ö?retmensiniz. En büyük hayaliniz, bir gün bir dünya kupas? maç?n? trübünde izlemek. Bir yandan 'Nerdeeee' diyorsunuz, ama di?er yandan hayalini de kuruyorsunuz. Bir gün telefonunuz çal?yor, hadi bu kez arayan bir telekom ?irketi olsun. Birisi telefonda size hayalinizi arma?an ediyor; 'Davetlimizsiniz, sizi dünya kupas? finallerine götürüyoruz' diyor.
'Büyüklerin sebepsiz görünen arma?anlar?ndan uzak durun' diye ö?rencilerinize, çocuklar?n?za verdi?iniz ö?ütleri unutup, valiz haz?rlamaya davran?r m?yd?n?z?
Tam tersine gönlünüzden geçen akl?n?za tak?l?r, sorard?n?z; nereden icap etti?
Diyelim ki gazetecisiniz. Büyük bir ilaç ?irketi, misal, Türkiye'ye domuz gribi a??s? satan Novartis, sizi üç günlü?üne ?sviçre'ye davet etti. 'Neden ben, neden bedava bir a??rlama' diye sorman?z, 'Bunun kar??l??? ne olacak' diye daveti kurcalaman?z gerekmez mi?
??i soru sormak, sorgulamak, kurcalamak olan gazeteci arkada?, pasaportunu uzatmadan önce soruyor musun?
"Evet" diyenler ses versin."
Do?an Ak?n soruyor.
Daha evvel ba?kalar? da sormu?tu. Sorulacak.
Bedeli özel ?irketler taraf?ndan kar??lanan geziler, özel ?irketler taraf?ndan gönderilen hediyeler, bu meslekte "güven" arayanlara en çok s?k?nt? ya?atan meseledir.
Ço?umuz etik aç?dan ne yapaca??m?z? biliyoruz, ama aksini yap?yoruz.
Ak?n, bir "utanç sorusu" ile meselenin can damar?na ne?ter att?:
"S?ra ne zaman bana gelecek?"
?öyle aç?kl?yor bu sorunun anlam?n?:
"Hemen her gazetenin yaz? i?lerinde, servislerinde, bürolar?nda ç?kan '?irket gezilerine kat?l?m' kavgas?n?n klasik, bir o kadar da utanç verici sorusudur bu.
Hevesli müdürlerden, ?eflerden, yazarlardan artakalan gezilere muhabirler gönderilir. Bedava gezi 'yoruldu?u' dü?ünülen muhabire ?irket kesesinden gazetenin (veya televizyonun) ikram?d?r. Geziyi düzenleyen ?irketin beklentisi öyle ya da böyle kar??lan?r. ?irketin ad? haberde, yaz?da, uyar?na gelirse övgülerle geçirilir, bir dahaki a??rlamada bulu?mak üzere vedala??l?r.
Geziyi düzenleyen ?irketin yaz?lmas? gereken kusuru, sorgulanmas? gereken i?leri varsa, bedel bazen 'yazmayarak' da ödenir! 'A??rlanm?? gazeteci' neyi sorgulayabilir? Önüne konulabilecek ya da kulaklara f?s?ldanabilecek a??rlama faturalar?n? dü?ünerek neyi, ne kadar, nas?l yazabilir? A??rlanm?? gazetecinin yazd???na ne kadar güvenilebilir?
Baz?lar? o gezilere 'haber' için gidildi?i palavras?n? öne sürse de, gazetesinin neden o "haber" için para harcamaya gerek görmedi?ini aç?klayamaz.
Kimi zaman gazeteci ?irket gezisini reddetse, ki örneklerini biliyorum, gazetesi reddetmez. Ezkaza gazete reddetmeye kalksa, bu durumun da sadece bir örne?ine tan???m, ?irket 'reklam veren' olarak di?ini gösterebilir.
?irket gezisinde a??rlanan bir gazeteci, 'e?it' ili?ki kuramaz. Genç gazeteciler, artakalan k?yt?r?k gezilerde "'ya?ken' e?ilmeye ba?lar ve k?dem kazan?nca deneyimli gazeteci olman?n nimetlerinden yararlanmak üzere bu çarp?k ili?kiyi yeniden in?a eder.
Yay?n yönetmenlerinin, yaz? i?leri müdürlerinin, ekonomi ?eflerinin, servis müdürlerinin ve muhabirlerin ?irketler taraf?ndan bedava a??rlanmas?n? daha ne kadar kay?ts?zl?kla izleyece?iz?
Bu etik ihlal, "Ben bir geziyle sat?n al?nacak insan m?y?m" numaralar?yla daha ne kadar sürdürülebilecek?
Örne?in daha dün Sosyal Güvenlik Kurumu Ba?kan Yard?mc?s?'n?n, geç emeklilik düzenlemesine kar?? korumak için 5 ve 13 ya?lar?ndaki iki çocu?unu usulsüz olarak sigortal? yapmas? üzerine Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nca uyar?lmas?n? sayfalar?na ta??yan gazetelerin kendileri ne zaman etik kurallar geli?tirecek?
Türk bas?n? ne zaman "?irket gezilerinde a??rlanmaya hay?r" diyerek burnunu göndere çekebilecek?
Gazetecilerin etik kurallara uyup uymad???n? kontrol edecek bir mesleki ve genel kamuoyu bilinci ne zaman geli?ecek?
Ve a??rlanm?? gazetecilerin yaz?lar?ndaki kusursuz otomobiller, hay?rsever ilaç ?irketleri ve holding güzellemeleriyle insanlar daha ne kadar uyutulmaya çal???lacak? Bakal?m; bu rezalet daha ne kadar sürecek?"
Ak?n böyle soruyor.
Mesele ?urada büyüyor: Mesela geçenlerde TBMM'nin Tar?m, Orman ve Köyi?leri Komisyonu üyeleri, geneti?i de?i?tirilmi? organizmalarla ilgili incelemeleri de kapsayan bir Amerika gezisinin ABD yönetimi taraf?ndan kar??lanm?? olmas?n?n "etik" aç?dan kabul edilebilirli?i üzerine gazeteciler taraf?ndan "hesap vermeye" ça?r?ld?.
Peki, yar?n bu milletvekilleri ç?k?p, "ey gazeteci, sen bizden beterini yaparken ahlaktan söz etmiyorsun da, bize gelince hesap sorma hakk?n? nereden al?yorsun?" diye örneklerle kar??n?za ç?karsa ne yapacaks?n?z?
Hep söylüyoruz: Ancak ve ancak yolsuzluklardan ar?nm?? bir medya, yolsuzluklar?n üzerine korkusuzca, özgürce gidebilir.
Ancak ve ancak ahlaka yaslanm?? bir medya, izledi?i kurum ve ?irketlerden "ahlak ve etik" hesab? sorabilir.
Aksi, göz boyamad?r, kand?rmacad?r.
Yats?ya kadar yanar.
Konuyla ilgili evrensel kurallar net.
Birkaç örnekle noktalayal?m.
Washington Post yay?n ilkeleri okuruna ?unu taahhüt ediyor:
"Haber kaynaklar?ndan hiçbir hediye alm?yoruz. Hiçbir bedava geziyi kabul etmiyoruz. Sahip oldu?umuz konum gere?i, özel muameleyi ne talep, ne de kabul ediyoruz. S?f?r hediye kural?n?n istisnalar? çok az ve bellidir: Yemeklere davet, bunlardan biri. Kamuya bedava olmayan etkinli?e bedava giri? yasakt?r. Bunun tek istisnas?, kamuya sat?lmayan yerlerdir: mesela bas?n tribünü. ?mkân olan her seferinde bu yerler için de ödeme yap?lmal?d?r. Biz, üstler aksine izin vermedi?i sürece sadece Washington Post için çal???r?z."
Guardian ve Observer gazeteleri, de?eri 25 sterlinin üzerindeki hediyeleri ya geri gönderiyor ya da toplay?p insani amaçlarla çal??an kurulu?lara ba???l?yor. Bedeli kar??lanan geziler konusunda bu gazeteler biraz daha esnek. "Do?ruluk, hakkaniyet ve ba??ms?zl??? zedeleyecek hiçbir ödeme, hediye veya ba?ka tür bir avantaj sa?lay?c? davran??a izin verilmez. Hediye veya "özel muamele" yoluyla editoryal ayr?cal?k yarat?c? tüm giri?imler genel yay?n yönetmenine bildirilmelidir. Otel, havayolu vb ç?kar gruplar? gazetecinin konaklama ve ula??m bedelini üstlenmi?se, bunu aç?kça belirtmeliyiz. Bu tür tekliflerin kabulü gazetenin ortaya ç?kacak haberi basma veya basmama özgürlü?ünü koruma ko?uluna ba?l?d?r."
Konuya tam 30 ayr? maddeyle netlike getiren New York Times da özetle, çok özel, alternatifi olmayan gezilerde (askeri veya bilimsel ziyaretler vb), kültür amaçl? olanlar d???nda hiçbir bedava veya indirimli seyahat ve konaklama teklifinin kabul edilmeyece?ini yaz?yor.
 

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri