forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:442. Error 9: Invalid character
Yazdır
PDF

YURTTA? GAZETEC?L??? VE BLOGGERLAR

Aktif .

kamil_eryazarKÂM?L ERYAZAR -

Dünyan?n dijital seyir defteri ve birer hayat günlü?ü olan Facebook, Twitter gibi payla??m siteleri ve bloglardan olu?an sosyal medya, b?rak?n geleneksel medyay?, profesyonel dijital gazetecili?in bile taht?n? sallamaktad?r.

 

Kurumsal haber portallar?yla adeta yar??an ‘blog’lar ve Twitter yazarlar? var.

Her ne kadar bloggerlar hiçbir zaman gazeteci olma iddia ve hedefinde olmam??larsa da, baz? ki?isel bloglar bugün dijital gazetecilikten pay alacak kadar birikim ve izlenme/okunma oran?na sahiptirler.

Dijital gazetecilik, profesyonel haber portallar? ile sosyal medya ve birer mikrosite olan bloglar?n sentezidir.
Global ?leti?im Aktivistleri: “Game Over!” (Oyun Bitti!)

Söylemleri yeni, biçemleri hep ele?tirel sivri dilli ve alayc?, argo sözcükleri kullanmaktan çekinmeyen, sokak a?z?yla yazan, gözünü budaktan sak?nmayan ‘bloggerlar’, geleneksel medyan?n kapsam? d???nda kalan konulara de?inerek büyük ilgi görüyorlard?. Böylece yepyeni bir dijital-kitlesel ileti?im platformu olu?uyordu.

Kaiser geziye ç?kmadan önce, “Bütün ku?beyinli uyruklar?n? y?kanm?? paklanm?? olarak” görsün diye naz?rlar?, gözcüleri, te?rifatç?lar? Almanya’n?n dört yan?na haber sald???nda, Kaiser’in buyruklar?na göre düzenlenmi? uydurma bir hayat? ya?amaktansa, kendi oyunlar?n? sürdürmek isteyen çocuklar direnir, y?kanmak istemezlermi?. ??te bugün bloggerlar, tam da kendilerini hayat?n ‘nesnesi’ de?il, ‘öznesi’ olarak gören “y?kanmak istemeyen çocuklara” denk geliyor. (Ünsal Oskay Hocam?z?, sayg? ve sevgi ile an?yorum)

?lk kez Adorno taraf?ndan, henüz internet ve cep telefonlar?n?n olmad??? bir dönemde dile getirilen “kültür endüstrisi”, bilgi teknolojileri geli?imi ve internetin ortaya ç?k?p yayg?nla?mas?ndan sonra büyük boyutlara ula?m??t?r. Dolay?s?yla buna “teknoloji kültürü endüstrisi” de denilebilir.

Dijital Alemin Kral?: Blogger

?nternet ile paralel bir süreçte geli?en ‘dijital görüntüleme ve düzenleme’ teknolojisi ürünü araçlar, kitlesel ileti?imi topluma indirmi?, herkesi potansiyel gazeteci, sanatç?, yazar durumuna getirmi?tir! Sars?nt? azalt?c?, yüz tan?y?c?, vb. otomatik ayarlar sayesinde kullan?m bilgisi ve deneyimi gerektirmeyen, film-banyo-kart bask? gibi giderleri olmad??? için ekonomik ve pratik dijital kamera ve ak?ll? cep telefonlar?, herkese kullan?c? kaynakl? içerik (user generated content) üretme, eri?ime sunma ve payla?ma olana?? sa?lam??t?r. Böylece ki?ilerin toplumda ‘kendini ifade etme’ gereksinimi ve ‘ego tatmini’ sa?lamalar? gerçekle?mi?tir.

Bu süreç do?al olarak ‘seçkinci kültür’ kar??s?nda ‘popüler kültürün’ daha da yayg?nla?mas?n? ortaya ç?karm??t?r.
Günübirlik üretilip tüketilen, derinlik yerine s?? bir yakla??m? benimseyen, nitelik yerine nicelikle ölçümlenip de?erlendirilen içerik sunumlar? ‘popüler’ olmu?tur. Çünkü üretmesi ve tüketmesi kolayd?. ?çine birazc?k mizah, bir tutam cinsellik, biraz da argo konularak, kulak memesi k?vam?nda yo?rulup, pembele?inceye kadar kavruldu mu tad?ndan yenmiyordu.

Eskiden a?z? olan konu?uyordu! ?imdi ise klavyesi ya da dokunmatik ekran? olan yaz?yor!

Gönüllü yarat?l?p üretenlerin ço?u egosu ve vicdanlar?n?, çok az bir bölümü de cüzdanlar?n? tatmin ederken, tüketiciler de bu içeri?i genellikle bedelsiz okuyup izliyorlard?. Yani bir tür alan raz?, veren raz? durumu!
Bu arada en çok kazanan da ku?kusuz teknoloji üreticileri, servis sa?lay?c?lar ve popüler kültür endüstrisi yani “yeni ekonomi” oluyordu.

Dünyan?n en etkili haber dergilerinden Time, her y?lsonu dünyada “y?l?n insan?”n? seçer ve foto?raf?n? kapa??nda yay?nlar. Time 2006 Y?l? ba??nda bir sürpriz yap?p kapa??na, bakanlar?n kendilerini görmelerini sa?layan ayna i?levini görecek gümü? varak yald?z bas?p, Y?l?n ?nsan? “Sizsiniz” diyordu! Milyonlarca aktif – etkile?imli internet ve sosyal medya kullan?c?s?n? “y?l?n insan?” ilan ediyordu.

Ayn? Time Dergisi, aradan be? y?l geçtikten sonra 2010 y?l? sonunda da, bu kez ‘y?l?n insan?’ olarak, dünyada sosyal medyan?n fenomeni olan Facebook’un kurucusu 1984 do?umlu Mark Zuckerberg’i “y?l?n adam?” seçiyordu.
?leti?im yöntemlerinin h?zla geli?ti?i bir dönemde, internet ba?lant?s? ve sosyal payla??m siteleri kullan?c?s? olan her yurtta?, kendisini bir haberci gibi görmektedir. Herkesin verecek bir haberi, verecek haberi olmayanlar?n bile anlatacaklar?, payla?acaklar? mutlaka bir ‘hikayeleri’ var.

Yurtta? Gazetecili?i

Dünyada olup biten ve haber niteli?i ta??yan her olay art?k haber portallar? ve televizyon haber kanallar?ndan önce sosyal medyaya dü?mektedir. Metinler 140 karaktere s??d?r?l?p ‘tweet’ olarak Twitter’dan, metin ve görüntüler Facebook’tan, videolar You Tube’dan, foto?raflar ise Flickr gibi sitelerden ayn? anda tüm dünya ile payla??lmaktad?r.
Türkiye’de internet çok pahal? olmas?na kar??n, ba?lant? h?z? ve kalitesi çok dü?ük oldu?u için videolar? izlemek zor olmaktad?r. S?k s?k “loading” uyar?s? ile bölünen videolar, bir süre sonra izleyiciyi bu iste?inden vazgeçirmektedir.
Geli?mi? ileti?im teknolojisinin h?zl? bireysel kullan?m?, bilgi ak???n?n denetimini devlet tekelinden ç?karmaktad?r.
?nternet ve sosyal medya sonras? olu?an, ceplerindeki multimedya özellikli ak?ll? cep telefonlar? ve dijital foto?raf+video kameralarla donanm?? yurtta? gazeteciler, bir zamanlar, önce ?HA (?hlas Haber Ajans?), sonra da CHA (Cihan Haber Ajans?) n?n yayg?n olarak kurdu?u ‘sokak muhabirleri’ a??n? bile bugün art?k geride b?rakm??lard?r.
Önceki y?llardaki, Olacak O Kadar program?n?n fenomeni ‘tam teçhizatl? kameraman’ Cevat Kelle’yi bile k?skand?racak bu sosyal medya muhabirleri, internete 7/24 haber/içerik yüklemektedir.

Üstelik bu amatör haber/içerikler, sonradan büyük televizyon haber kanallar? ve internet haber portallar? taraf?ndan da kullan?lmaktad?r.

Dijital Enternasyonal!

Harvard Üniversitesi’nde ileti?im toplumbilimleri ara?t?rmalar? yapan Berkman Merkezi’nin Yöneticisi James F. Moore’ye göre, günümüzde blogger’lar ‘birinci güç’ olan ulus-devletlere kar??, global/dijital ölçekte örgütlenmi? ve ayd?nlanm?? yurtta?? temsilen ‘ikinci güç’ü olu?turuyorlar. Moore, ayr?ca bu global bilinç ve gücün dünyay? de?i?tirebilece?ini de ekliyor.

Co?rafi s?n?rlar giderek i?levini yitirirken, ‘ulusal yurtta?l?k’ bilinci, yerini yava? yava? ‘global yurtta?l?k’ bilincine b?rakmaktad?r. ?leti?im ça??nda olu?an küresel a? ve bilgi toplumu, insan?n varoldu?u günden bu yana, toplumsal ya?am?n en önemli unsuru olan bölgesel kültürel özellikleri de nötralize etkileyerek, ortak dünya kültürüne dönü?türmesi olas?d?r.

Karl Marx’?n özlemi olan, bütün ülkelerin i?çileri birle?erek ‘proleterya enternasyonalizmi’ni gerçekle?tirememi?lerse de, bugün internet a?? üzerindeki sosyal medya olu?umu sayesinde ‘dijital dünya yurtta?l???’ gerçekle?mi?tir.
Bu global yurtta?lar ya?ad?klar? tüm toplumsal olaylar? an?nda birbirleri ile dijital ekosistemde payla?makta ve böylece dünya üzerinde olup bitenlerden yine an?nda haberdar olmaktad?rlar. Üstelik ö?renmekle de kalmay?p, sosyal medya üzerinde çok h?zl? örgütlenip olaylara yön bile vermektedirler.

M?zrak Çuvala S??m?yor!

Ulus-devletlerdeki egemen güçlerin yanl??lar? kar??s?nda gerçekle?tirilen sivil toplum itaatsizlik eylemleri öncelikle sosyal medyada örgütlenip, geli?mektedir. Sözlü ba?layan ele?tiri ve sitemler, payla??ld?kça büyüyerek, kimi zaman siyasal-toplumsal eylemlere bile dönü?ebilmektedir.

Ülkemizde ek?i sözlük, inci sözlük, ?TÜ sözlük, uluda? sözlük gibi örneklerini gördü?ümüz sözlük bloglar?, her hangi bir konuda yazarlar?n?n ki?isel ya?am deneyimlerini de katt?klar? özgür, ba??ms?z, otosansürsüz bilgilere ula?mada önemli bir dijital kaynak i?levini görmektedirler. Dolay?s?yla bu sözlükler, dijital yurtta? gazetecili?inin ilginç bir türünü olu?turmaktad?r.

Ancak Twitter ç?k?p yayg?nla?maya ba?lad?ktan sonra, bloglar?n say?s? ve sunulan içerik azalmaya ba?lam??t?r. Hatta baz? bloggerlar bloglar?n? kapat?p, Twitter’da ‘140 karaktere’ s??maya çal??m??lard?r.

?nternet, önce büyük bir hevesle aç?l?p, her gün yaz?l?p içerik eklenerek güncellenen, sonra yük gelmeye ba?lay?p, yaz? ve güncellemeler giderek seyrekle?en, en sonunda da unutulup giden bloglarla doludur.

Yasama, yürütme, yarg? güçlerini elinde bulunduran ulus-devletler kar??s?nda ‘dördüncü güç’ olarak ba??ms?zl???n? yitirerek zay?f dü?en geleneksel medyan?n yard?m?na dijital medya yeti?mi?tir.

Ulus-devletlerin geleneksel medyaya uygulad?klar? bask? ve yapt?r?mlar?, dijital medyaya uygulamalar?, geli?mi? ileti?im teknolojisi ve yayg?nl?k özelliklerinden dolay? tümüyle mümkün olamamaktad?r.

Yerel ?nternet Habercili?i

?nternet ile birlikte yerel habercilik daha da ‘yerelle?erek’, “semt habercili?i” ortaya ç?km??t?r. Çünkü sistemin teknolojik yap?s? ve kullan?c? portföyü buna olanak sa?lamaktad?r.

“Hyperlocal News” yani ‘ultra yerel habercilik’ olarak da adland?r?lan bu alan, internetten önce de zaten köklü bir yerel radyo televizyon gelene?i olan Amerika’da h?zla yay?lmaktad?r. Amerika’n?n yan? s?ra son y?llarda Avrupa’da da ilgi görmektedir. Art?k tüm büyük haber kurulu?lar?n?n ayn? zamanda ‘yerel bloglar?’ da var. Buralarda insanlar kendi hayatlar?na, yörelerine yönelik ‘semt gazeteleri’ni olu?turuyorlar. Bu bloglarda halk?n da etkile?imli olarak “içeri?e” katk?da bulunmas?na, ortak olmas?na olanak sa?lanmakta, böylece ‘okur/izleyici ba?l?l???’ da artt?r?lmaktad?r.
“Semt gazetecili?i”, bizdeki yüksek tirajl? gazetelerin ?stanbul, Ankara, ?zmir d???nda di?er baz? büyük ?ehirlerde de günlük olarak verdikleri “bölge ekleri”nin daha yerelle?tirilmi? içeri?inin online internet ortam?na aktar?lmas? ile olu?maktad?r. ?lgi gören bu mikro yerel haberler de, dijital gazetecilik de kendisine bir yer açm??t?r.

Di?er benzer konulardaki yava? geli?me süreçlerinde oldu?u gibi, bu ‘trend’in de Türkiye’de henüz yeterince önemsenmedi?ini görüyoruz.

 

kamileryazar@gmail.com

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri