forkredit.com | | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:442. Error 9: Invalid character
Yazdır

Aktif .

yavuzbaydarYAVUZ BAYDAR: TGC'nin bu y?lki Bas?n zgrl? dl'n alanlardan biri, emekli bykeli ve eski A?HM yarg?c? R?za Trmen'di (ayn? dle lay?k grlenler aras?nda parlamenter demokrasi aleyhtar? gr?leriyle tan?nan ?lhan Seluk da vard?!).

Trmen'in dl gerekesi ?yle a?klanm??t?: "Trkiye'de insan haklar?n?n ve ifade zgrl?nn benimsenmesi ve evrensel hukuk ilkelerinin yayg?nla?t?r?lmas?ndaki yetkin gr?leriyle kamuoyunu ayd?nlatan ve yol gsteren al??malarda bulunmas? nedeniyle dle de?er grlm?tr."
Say?n Trmen, dl ald?ktan k?sa bir sre sonra Milliyet'teki k?esinde "2009 y?l?nda Trkiye'de bas?n zgrl?" ba?l?kl? bir yaz? yay?nlad? (31 Temmuz).
?u gr?lerinin alt?n? izdim:
"Trkiye'de bas?n zgrl?nn gerekle?mesini engelleyen birka etken var.
Birincisi, siyasal iktidar?n kendisini ele?tiren bas?n zerinde bask? kurmas?, dolayl? ya da dolays?z yollardan bas?n? susturmaya al??mas?.
..Bas?n, demokrasinin bekisi. Bas?n?n zgr olmad??? bir lkede demokrasiden sz etmek olanaks?z. Bu nedenle siyasal iktidar?n bas?na do?rudan ya da dolayl? mdahale etmemesi, bas?n zgrl?n gvence alt?na almas? kendi demokratik me?ruiyetinin bir gere?i."
Trmen baz? tan?mlamalar da yap?yor. rne?in, "..demokrasilerde bas?n?n iki temel grevi var. Bir yandan halk? bilgilendirmek ve kamuoyu yaratmak, te yandan iktidar? ele?tirmek" diye neriyor.
Say?n Trmen'in, byle karma??k bir konuya dalmas? dln verdi?i heyecana ba?lanabilir. Ama, bu mesle?e y?llar?n? vermi? insanlar?n o?u ac? tecrbelerini, d?ncelerini kale almadan, geerlili?i ku?kulu bir gerekli?e konuyu s??d?rmaya al???nca, sonu heveskr bir amatrlk oluyor.
Trmen, sansr siyas iktidarla, daha da ilginci, sadece "siyas iktidar"la, yani hkmetle ba?lant?l? bir bask? arac? san?yor.
Bas?n zgrl?nn, tamamen hkmetin bu zgrlkle ilgili tavr?na endeksli bir olgu oldu?una kendisini ve bizi ikna etmeye al???yor.
Acaba yle midir?
Trkiye'de sansrn esas kaynaklar? nedir? zgrl? s?n?rl? k?lan gerek nedenler nelerdir?
Bu sorulara yan?t?n ipular?, Umur Talu'nun Sabah'taki k?esinde yer ald?:
"Tm kanunlar demokratikle?se, "bas?n zgrl?" devlet ile mevzuata kar?? tam te?ekkl tesis edilse...
Medya ortam? ve gazeteci zgrle?ecek mi hakikaten?
zgrle?ecek misin harbiden?
Ne yapacaks?n, mesela? Yazamad???n neyi yazacak, stne gidemedi?in neyi haber, man?et yapacak, kurcalamad???n kimleri drteceksin? Hi bakmad???n a?lar bulacak m?s?n; hi dokunmad???n insanlara dokunacak m?s?n?
Messese ile grup ?karlar?, sivil ve asker iktidarlar, ilan ve reklam glleri, hakim ideolojiler, piyasa, kariyer h?rs? veya i? korkular?, ?hret ve ?hretli tutkusu, medya hiyerar?isi kar??s?nda, hatta kendi vicdan?n?n tozu, pas?na kar?? zgrle?ecek mi... muhabir, yazar, ynetici?.."(5 A?ustos)
Say?n Trmen, Trkiye'de bas?n?n mzmin hastal??? olan otosansrn hangi kaynaklardan redi?i konusuna yeterli vakti ay?rsayd?, herhalde k?esini bu konuya ay?rmaktan vazgeecekti. nk bu konular ok risklidir.
Trkiye'de yasalardan kaynaklanan ciddi bas?n ve ifade zgrl? sorunlar? oldu?u do?rudur. Dink'le ilgili Yarg?tay karar?, Atilla Yayla karar?, baz? Krte yay?nlara, 30'u a?k?n kitaba ili?kin kapatma ve toplatma kararlar?, youtube.com gibi sitelere ili?kin yasaklama kararlar? gznden herhalde kamam??t?r.
Trkiye'de siyaslerin, brokrasinin, blgesel sosyal kmelerin, mezheplerin vs. bas?na kar?? boykot kararlar?n?n; g odaklar?n?n at??? davalar?n kronik bir tehdit oldu?u, kararl?l?kla protesto edilmesi gerekti?i de do?rudur.
Bunlara ra?men, 2009 y?l? itibar?yla Trkiye'de bas?n?n "zgr olmad???" asla savlanamaz. Bu lkede bas?n her zaman siyas ve idar g odaklar?yla zgrlk mcadelesi iinde oldu. Bugnk durum, bu "dar a?dan" bariz bir ktle?meyi ifade etmemektedir. Ve bugnk durum, bir a?dan da, medyada e?itlenmeyi, farkl?la?ma aray??lar?n? gstermektedir. Bu tablo iinde elbette hkmet yanl?s? ve kar??t? medya da vard?r; ama bu tablonun iinde reformist, anti?militarist, liberal, sivil ve sorgulamac? bir kesit de mevcuttur. Sz konusu olan, sektrde yap?sal de?i?im i?aretleridir.
Peki, bas?n zgrl?yle ilgili problemlerde ncelik nerededir? Bu sorunun izini srerse, Say?n Trmen, Trkiye ve evre co?rafyas?nda medya zgrl?nn "hl konu?ulamayan", "konu?turulmayan" engelleriyle yzle?ecektir.
zellikle 1990'lar?n ba??ndan bu yana, giderek artan lde Trkiye'de medya zgrl?nn s?n?rlar?n? izen ana aktrler, siyas iktidarlar ve asker brokrasi ile kendi ekonomik ?karlar? do?rultusunda, bir "al-ver" dzeni kuran yay?lmac?, tekelcilik heveslisi medya patronlar?d?r. Karar verici onlar olmu?tur.
Ankara'daki iktidar odaklar?yla (sadece hkmetle de?il) kurulan "menfaat ark?" glendi?i lde bu aktrler, bas?n zgrl? aleyhinde ad?mlar atm??; sahip olduklar? haber kurulu?lar?nda k?s?tlama i?levini "gzetecek" genel yay?n ynetmeni ve editrleri istihdam etmi?, bunun kurumlarda al??anlar zerindeki "dikey hiyerar?ik" etkisi, iyice iselle?tirilmi? bir otosansr olmu?tur.
Buna kar?? ?kan, direnenler; siyas g odaklar? ve patron ?kar?n?n "aleyhine" grlen haber ve yorum yazanlar kovulmu? veya susturulmu?lard?r. Trmen, bu konuda ek yaz?lar yazmak istiyorsa, Say?n Zeynep Atikkan'?n Hrriyet'te neden ve nas?l i?inden oldu?unu kendisine sorabilir.
Bas?n zgrl?ne kayg?lanan Say?n Trmen, son aylarda mesela Deniz Feneri gibi konularda haber yapan, fazla "ele?tirel" bulunan baz? gazetecilerin hkmetin hi mdahalesi olmadan patronlar taraf?ndan nas?l kap? nne konuldu?unu bilmeyebilir.
Ama san?r?m, Say?n Emin la?an'?n yazm?? oldu?u son iki kitab? duymam?? olamaz.
Emin la?an'?n siyas gr?lerine kat?lman?z gerekmez. Ama herhalde herkes d?ncelerini drste ifade etmekle tan?nd???n? teslim eder. Bu a?dan, Say?n la?an'?n "Kovulduk Ey Halk?m" ve "Her Ku?un Eti Yenmez" adl? kitaplar?nda anlatt?klar?n?n yalan oldu?u ne srlemez. Trmen'in bu kitaplara dikkatlice bakmas?, Trkiye'deki ac? medya gere?ini tan?mas?na yard?mc? olacakt?r.
la?an ve ba?kalar?n?n ortaya koydu?u "tutsak medya" grnts, "editoryal ba??ms?zl?k" denilen, gazetecili?in "olmazsa olmaz"?n?n lkemizde hangi biimde, kimler taraf?ndan ayaklar alt?na al?nd???n?n, iinin nas?l bo?alt?ld???n?n resmidir.
Mesle?imizi asli i?levinden uzakla?t?ran "medya-siyaset saadet zinciri", kimi zaman medya patronlar?n?n glge genel yay?n ynetmeni gibi davranmas?n? ifade etse de, o?u kez "kraldan ok kralc?" editrler patronlar?n? yanl?? yollara sokmu?, batma noktas?na kadar srklemi?lerdir. Trmen, bu hazin "yak?n tarihi" de incelemelidir. nk halen srmekte, yaz?lmakta olan, bir "patron yanda?? medya tarihi"dir bu.
Say?n Trmen, kapsaml? vergi kaak?l???yla ilgili iddialar?n bile haber olarak drste, arp?t?lmadan verilmesi gerekti?ini bilir. Medya sahiplerinin veya yneticilerinin yarg? nne ?kar?lmas?n?n haber de?eri ta??d???n? da... Ele ald??? "zgrl?n" esas itti?i yer i?te bu haberler, bu yorumlard?r.
Haberi saklayan bas?n nas?l zgr olabilir? Tepeden gelen talimatla yaz? yazan veya yazmayan, yaz?s? patron ?kar?na gre kesilip biilen k?e yazar?n?n hkmete kar?? bas?n zgrl?nden sz etmeye hakk? var m?? Yanl??, gayr? ahlaki veya illegal i? yapan patronuna kar?? ele?tirel olmamak ve bunu savunmak m?d?r, kay?ts?z ?arts?z "patron yanda??" olmak m?d?r bas?n zgrl?? Bu byle kald?ka, bas?n?n temel i?levinin "hkmeti ele?tirmekten ibaret" oldu?unu savunman?n bir anlam? olabilir mi?
Trmen'in bas?n zgrl? ile ilgili kayg?lar?n? 1990'larda duyup, yans?tm?? olup olmad???n? bilemiyorum. nemli de?il. Ama bu konunun Trkiye'ye zg, siyaset-medya-brokrasi ili?kilerinden, ihale yasas?n?n medya patronlar?n? nas?l Ankara'n?n tutsa?? ?ve gerekirse ?antajc?s?? haline getirdi?ini; tekelle?menin kap?lar?n? a?k tutan mevzuattan, sendikal haklar?n eksikli?inden kopuk olarak ele al?namayaca??n? anlamas? nemli. Patronu siyaset ubu?unu kendi menfaati do?rultusunda e?ip bkemeyince, kukla editrlerinin bunu "bas?n zgrl? tehlikede" feryad? ile arp?tmas?ndaki yzszl?, ahlaks?zl??? da.
Trmen st dzeyde yarg?l?k yapt?. Yarg?lar adil olmal?d?r. Daha nemlisi, yarg?lar yan?ltmamal?, gerekli?in tm vehelerini gz nne almal?d?r. R?za Trmen, bu mesle?e mr verirken siyaset-patron ili?kileri yznden ondan so?utulan, susturulan, kskn gazetecilere kar?? vicdani bor duymal?d?r. Kendisinden beklenen byle bir drstlktr. Ama, bu drstl?n k?esinde test edilmesinin bedeli de hayli a??r olabilir. O da herhalde bu kadar?n? biliyor. ZAMAN
NOT: Bu yaz? Zaman Gazetesi'nin Yorum Sayfas?'ndan al?nm??t?r.

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri